Als we opstaan is het redelijk rustig in huis. Eunice is alleen. Haar oudste zoon moest om 7.00 uur de bus halen voor een sollicitatiegesprek, Hakhakhi is al naar school en Uhone is met haar vriend en de baby naar zijn ouders.
Dit is ons eerste momentje alleen met Eunice en we willen haar graag wat beter leren kennen. Haar man hebben we de afgelopen dagen niet gezien, maar ze vertelt dat ze al 26 jaar met hem samen is. Hij is een zoon van een van de vrouwen van de Chief van Mulima. Hij werkt in de stad, maar komt dit weekend voor Pasen naar huis. Hij is de vader van haar vier kinderen en ze zijn in 2021 getrouwd.
Als we vragen waarom ze zo laat getrouwd zijn vertelt ze ons dat het komt door de Lobola, de bruidsschat. Deze moet betaald worden door de man aan de familie van de vrouw. Zij bepalen ook de hoogte van de bruidsschat. Als we vragen of al die jaren wel mochten samenwonen, dan bevestigt Eunice dat, omdat haar man ‘Damages’ heeft betaald. Eunice werd op haar 21ste zwanger en als je een ongetrouwd een kind krijgt, moet de man Damages betalen, anders krijgen hij en zijn familie het kind niet te zien.
Dat Uhone afgelopen nacht met de kleine en haar vriend naar zijn ouders zijn, is een groot geheim. Haar vriend heeft namelijk nog geen Damages betaald, en als de vader van Uhone er achter komt dat Uhone dit doet, dan is het huis te klein. Ditzelfde geldt ook voor Eunice, omdat zij hiermee instemt en dit geheim houdt voor haar man.
Eunice vertelt dat haar man in de stad waar hij werkt nog een vriendin heeft. Het is heel normaal dat mannen in Zuid-Afrika meerdere vrouwen hebben en Eunice heeft daar geen problemen mee, zo lang hij maar voor zijn gezin zorgt.
Vandaag gaan we de 3 woningen die we geschilderd hebben opleveren. We worden opgehaald door Marike en verzamelen bij de lokale Spaza (klein winkeltje). Als de andere bouwreisleden en father Chris er ook zijn rijden we naar huisje nummer 1. Dit is het huisje van de dame die ons afgelopen maandag emotioneel in de armen viel, toen we bij haar thuiskwamen om te helpen.
Vandaag heeft ze zichzelf en haar dochter helemaal opgedoft in traditionele kleding, we worden weer hartelijk ontvangen. Father Chris spreekt de dame en ons toe, zegent het huis, er worden liederen gezongen (we hebben ontdekt dat er zich in Rob een waar zanger schuilt die enthousiast ‘Oh, when the Saints’ inzet) en gedanst. Sharbel en Thomas spreken de dame toe en overhandigen haar de sleutel van haar nieuwe huis. De dame spreekt op haar beurt weer een woord van dank uit en de tranen vloeien rijkelijk, bij haar en ben ons.
Nadat we nog wat foto’s maken gaan we allemaal in de busjes, de dame van het huisje en haar kind rijden met father Chris mee en gezamenlijk gaan we naar huisje 2. Dit is het huisje van Pretty waar wij, Barbara, Marlous en ik geschilderd hebben.
De hele familie van Pretty is er. Haar zus, haar ‘vriend’, dochters van 1 en 4 en nu is ook haar dochter van 12 thuis. Haar hadden we nog niet eerder ontmoet. De ceremonie van overhandiging van de sleutel vindt weer op dezelfde wijze plaats. Dit keer doe ik het woordje naar Pretty, waarna father Chris opnieuw Rob ‘Oh, when the saints’ in laat zetten. Er wordt weer luidkeels gezongen en gedanst.
Als alle plichtplegingen er op zitten, gaat de hele groep naar het laatste huisje, het huisje van de familie waar Elsemarie en Ray hebben geschilderd. Ook daar vindt dezelfde ceremonie plaats. Ray heeft zelfs een korte speech in het Fenda (de taal van de lokale stam) voorbereid voor het gezin, wat door het gezin met gelach wordt ontvangen.
Als ook in dit laatste huisje de ceremonie er op zit, vertrekken we met zijn allen naar de Missiepost. Bij de Missiepost is het een drukte van jewelste, omdat diverse mensen daar al het eten van de Braai aan het voorbereiden zijn. We eten een broodje en spelen met de aanwezige kinderen.
Om 14.00 uur begint de kerkmis. Het is Witte donderdag, wat in Zuid-Afrika een belangrijke dag is. De hele meute mensen die zich inmiddels bij de Missiepost had verzameld (inclusief de nieuwe huiseigenaren) verplaatst zich naar de kerk. Zodra de uit een nabijgelegen dorp gekomen Tsonga muziek- en dansgroep al dansend de kerk in is gekomen, start de mis.
De mis is prachtig. De passie van de Zuid-Afrikanen voor de preken en de liederen valt met geen pen te beschrijven. Er wordt gelachen en gedanst. Kinderen lopen af en aan, het is een groot feest.
Na afloop van de mis, lopen we met zijn allen naar een soort Community center, waar zich een afstudeerceremonie zal plaatsvinden voor de geslaagden van de computerschool. Er zijn het afgelopen half jaar 20 leerlingen afgestudeerd en zij staan op hun paasbest al klaar met van die prachtige zwarte toga’s met bijbehorend hoedje.
Als iedereen zit in het Community center, komen de stralende studenten onder begeleiding van de muziekgroep uit de kerk binnen. We lachen ons dood als we zien dat Boris met de docent van de computer school, gehuld in eenzelfde toga als de leerlingen de rij afsluit. De ceremonie is grotendeels vergelijkbaar met een diploma uitreiking in Holland. Een voor een worden de leerlingen op het podium verzocht, waar ze van de Chief een soort sjerp omgehangen krijgen, en waar ze vervolgens van Boris het diploma ontvangen. Omdat Boris bestuursvoorzitter van HomePlan is en HomePlan de computer school mogelijk heeft gemaakt, hebben ze hem hiervoor gestrikt. Een rol die hij met verve vervult. Zodra de naam van de leerling wordt genoemd wordt er geapplaudisseerd en beginnen familie er vrienden te schreeuwen en dansen van vreugde, een hilarisch tafereel.
Als alle studenten hun diploma hebben ontvangen, is er nog een optreden van de muziek- en dansgroep. Wij worden ook nog op het podium verzocht voor een voordracht en gegeneerd betreden we het podium om het publiek ‘Een eigen huis’ van Rene Froger toe te zingen.
Als de laatste formaliteiten zijn afgerond is het buffet van de Braai geopend. Het is inmiddels donker en hongerig sluiten we aan in de rij. Er is meer dan voldoende eten aanwezig voor alle aanwezigen. Ik schat in dat dit zo’n 300 man in totaal zijn, de gastgezinnen, de gezinnen waarvoor we de huizen hebben gebouwd, de studenten en hun families en alle andere betrokkenen die deze week een bijdrage hebben geleverd om onze bouwreis mogelijk te maken. Het eten is eerder deze week, toen wij aan het schilderen waren ingekocht door Marike en Ricus. Marike vertelt dat ze zo’n 7 boodschappenkarren vol boodschappen hadden gehaald. Het supermarkt personeel had hun ogen uitgekeken…
Na afloop van de Braai nemen we voor de laatste keer afscheid van ons gastgezin en het gezin van Pretty en lopen we voor een evaluatie van de week en een borrel naar het huis van father Chris. Na de evaluatie proosten we met Amarula en kan de party beginnen.
Thomas, Sharbel, Toon en Boris hebben de avond ervoor een hilarische songtekst gemaakt over onze reis op het nummer ‘Als de morgen is gekomen’ van Jan Smit.
⸻
Ik lig gebroken in m’n bed
Bouwen is niet alleen maar pret
Met HomePlan is het nu echt
Dus zweten in een bouwgevecht
We werken elke dag weer hard
Ja, ’t is zwaar…
Maar we maken het wel waar
Toon stond te praten op de bouw
“Is hij soms lazy?” zei die vrouw
Ze zag hem denk voor Boris aan
Die gast die steeds maar stil bleef staan
De time-lapse liet toch duidelijk zien
Dat die Toon, werkt heel hard voor zijn loon
Refrein
Ja als HomePlan is gekomen
En de koeienkop in bed al lang opgegeten is
ja als HomePlan is gekomen
Dan slapen we in een paars paleis dat best wel porno is
Een mamba sloop zacht door het gras
We dachten dat het een Tokelosie was
Navigatie aan, Rob zijn spraak ging uit
Een extra rondje tot besluit
Het was in een pikdonkere stad
De dood dichtbij, het leven flitst voorbij
Refrein
Ja als HomePlan is gekomen
En de koeienkop in bed al lang opgegeten is
ja als HomePlan is gekomen
Dan slapen we in een paars paleis dat best wel porno is
⸻
Maar we zijn heel dankbaar hoor (2) We zijn nooit klaar en bouwen door (2)
Marike en Ricus dank je wel
Refrein
Als HomePlan is gekomen
En de koeienkop in bed al lang opgegeten is
Als HomePlan is gekomen
Dan slapen we in een wereld die een stukje beter is
⸻
Het wordt een dolle bende met foute meezingers, en als we een polonaise maken door het huis, doet het personeel van father Chris zelfs mee. We dansen en feesten tot een uur of 11, waarna we moe opruimen en weer te voet vertrekken naar de Missiepost voor de nacht. Het is een kort nachtje, want mogen moeten we vroeg vertrekken richting Johannesburg.









